Xoá thuế khoán hộ kinh doanh: cần chuẩn bị gì để kê khai?

Trả lời ngắn. Xoá thuế khoán hộ kinh doanh là chuyển khỏi cách ấn định một mức thuế cố định. Từ 01/01/2026, hộ cần theo dõi doanh thu, kê khai và lưu dữ liệu theo trường hợp của mình. Nghĩa vụ hoá đơn phụ thuộc doanh thu, ngành nghề và cách bán.

Xoá thuế khoán hộ kinh doanh là gì?

Thuế khoán là cách cơ quan quản lý xác định một mức doanh thu và số thuế để hộ nộp theo kỳ. Cách này thuận tiện khi dữ liệu bán hàng chưa được ghi nhận đầy đủ.

Từ ngày 01/01/2026, hộ và cá nhân kinh doanh không còn áp dụng phương pháp khoán thuế mà nộp thuế theo pháp luật quản lý thuế, nghĩa là chuyển sang tự kê khai theo doanh thu thực tế. Người bán cần hiểu dòng tiền, đơn hàng và hoá đơn liên hệ với nhau ra sao.

Xoá thuế khoán không phải xoá nghĩa vụ thuế

Từ “xoá” dễ khiến người đọc nghĩ hộ không còn phải nộp thuế. Thực tế, phần bị thay là phương thức khoán, còn nghĩa vụ vẫn được xác định theo luật và hồ sơ.

Doanh thu, ngành nghề và các ngưỡng áp dụng vẫn rất quan trọng. Hộ không nên lấy tình huống của một cửa hàng khác để tự tính cho mình.

Căn cứ nào đang được dùng?

Nghị quyết 198/2025/QH15 là căn cứ bỏ khoán từ 01/01/2026 (theo trích dẫn của LuatVietnam). Luật Quản lý thuế 108/2025 cho Điều 13 về khai thuế, tính thuế của hộ, cá nhân kinh doanh và Điều 26 về việc hộ dùng hoá đơn điện tử hiệu lực sớm từ 01/01/2026, còn luật nói chung có hiệu lực từ 01/7/2026.

Hướng dẫn thực hiện nằm ở Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC, cùng được ban hành ngày 05/3/2026. Về hoá đơn điện tử, khung từ 01/7/2026 gồm Nghị định 254/2026 và Thông tư 91/2026. Khoản 2 Điều 43 Nghị định 254 làm Nghị định 70/2025 hết hiệu lực từ 01/7/2026, nên chỉ dùng để giải thích mốc lịch sử.

Điều gì thay đổi khi hộ kinh doanh chuyển sang kê khai?

Thay đổi lớn nằm ở cách chứng minh doanh thu. Một con số ước tính theo kỳ được thay bằng dữ liệu bán hàng cần rõ nguồn và có thể đối chiếu.

Doanh thu cần đi từ từng giao dịch

Mỗi lần bán nên có thời điểm, mặt hàng, số tiền và phương thức thanh toán. Nếu bán qua nhiều kênh, hộ cần gom dữ liệu cửa hàng, chuyển khoản và đơn online về cùng một cách theo dõi.

Ví dụ, một quán nhận tiền mặt tại quầy và chuyển khoản đặt tiệc. Nếu hai nguồn được ghi khác nhau, báo cáo cuối kỳ dễ thiếu hoặc ghi trùng.

Danh mục hàng hoá phải ổn định hơn

Tên hàng, đơn vị tính và thuế suất không nên được nhân viên gõ tuỳ ý mỗi lần bán. Một danh mục dùng chung giúp hoá đơn và báo cáo gọi cùng một sản phẩm bằng cùng một tên.

Quán ăn cũng cần thống nhất cách ghi món, combo, phí phục vụ và giảm giá. Phần này nên được chốt trước khi nhập hàng loạt vào phần mềm.

Địa điểm kinh doanh cần được tách rõ

Hộ có nhiều cửa hàng dùng chung mã số thuế cần quản lý mã địa điểm kinh doanh. Điểm 3 Phụ lục Nghị định 254 (chi tiết nội dung hoá đơn theo Điều 10) yêu cầu hoá đơn thể hiện tên, mã và địa chỉ từng địa điểm kinh doanh.

Tách điểm bán giúp biết doanh thu phát sinh ở đâu và ai chịu trách nhiệm đối soát. Nó cũng tránh để nhân viên cửa hàng A phát hành nhầm dữ liệu của cửa hàng B.

Ai cần chuẩn bị sớm cho việc xoá thuế khoán?

Mọi hộ đang quen với cách nộp thuế khoán đều nên kiểm tra lại phương thức thực hiện. Nhóm có nhiều giao dịch, nhiều điểm bán hoặc doanh thu gần ngưỡng càng cần chuẩn bị sớm.

Hộ bán trực tiếp cho người tiêu dùng

Shop bán lẻ, quán ăn, nhà hàng, khách sạn và một số dịch vụ trực tiếp có nhịp giao dịch nhanh. Việc ghi lại từng đơn bằng tay thường gây thiếu và lệch số liệu.

Quán ăn, cửa hàng bán lẻ, cơ sở lưu trú bán trực tiếp cho người tiêu dùng thuộc các lĩnh vực mà điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254 cho dùng hoá đơn máy tính tiền (không bắt buộc nếu đã đăng ký hoá đơn có mã hoặc không mã). Hộ doanh thu trên 01 tỷ đồng một năm thì theo điểm d phải dùng hoá đơn có mã hoặc hoá đơn máy tính tiền. Hãy xác nhận theo ngành và hồ sơ cụ thể.

Hộ nhận tiền qua nhiều tài khoản

Dòng tiền phân tán làm đối soát khó hơn. Chủ hộ nên xác định tài khoản phục vụ kinh doanh, cách gắn mã đơn và người được quyền xác nhận giao dịch.

Không nên coi mọi khoản tiền vào là doanh thu bán hàng. Hoàn tiền, chuyển nội bộ và tiền đặt cọc cần được phân loại đúng bản chất.

Hộ bán cả tại quầy lẫn online

Một đơn online có thể được tạo ở nền tảng khác, thu qua chuyển khoản rồi giao tại cửa hàng. Nếu mỗi bước nằm ở một sổ riêng, hộ khó nối đơn với hoá đơn.

Hệ thống nên dùng một mã đơn xuyên suốt. Mã đó giúp đối chiếu đơn, giao dịch và hoá đơn mà không phải đoán bằng số tiền.

Dữ liệu hộ kinh doanh cần gom trước khi kê khai

Chuẩn bị dữ liệu không bắt đầu bằng việc mua một phần mềm đắt. Hãy bắt đầu bằng danh sách những gì đang bán và cách tiền đang về.

• Thông tin đăng ký, mã số thuế và từng địa điểm kinh doanh.
• Danh mục hàng hoá hoặc dịch vụ, đơn vị tính và thuế suất.
• Đơn hàng theo ngày, kênh bán, người lập và trạng thái hoàn tất.
• Tiền mặt, chuyển khoản, hoàn tiền và khoản chưa xác định.
• Hoá đơn đầu ra, trạng thái phát hành và dữ liệu XML gốc.
• Chứng từ đầu vào và hồ sơ cần lưu theo hướng dẫn áp dụng.

Hộ nên thử gom dữ liệu trong một tuần trước khi đổi quy trình. Bài thử nhỏ sẽ lộ tên hàng trùng, tài khoản khó đối soát và ca bán chưa có người chịu trách nhiệm.

Đừng dùng sao kê làm sổ bán hàng duy nhất

Sao kê cho biết tiền đã đi qua tài khoản, nhưng không giải thích đầy đủ mặt hàng và nghĩa vụ hoá đơn. Một giao dịch cũng có thể là hoàn tiền, vay mượn hoặc chuyển nội bộ.

Người bán cần nối khoản tiền với đơn và hồ sơ gốc. Nếu dùng MONA Pay, báo có có thể trở thành tín hiệu đối chiếu, nhưng quy tắc phân loại vẫn phải được thiết lập.

Xoá thuế khoán liên quan gì đến hoá đơn điện tử?

Khi doanh thu được quản lý theo kê khai, hoá đơn trở thành một nguồn dữ liệu quan trọng để đối chiếu giao dịch. Người bán cần lập đúng thời điểm và giữ dữ liệu tra cứu được.

Điều này không có nghĩa mọi hộ dùng cùng một loại hoá đơn. Hộ cần xác định hoá đơn bán hàng, hoá đơn máy tính tiền hoặc luồng khác theo hồ sơ.

Khi nào cần quan tâm hoá đơn máy tính tiền?

Đơn vị bán trực tiếp cho người tiêu dùng trong các lĩnh vực được liệt kê là nhóm dùng loại này theo điểm c khoản 1 Điều 6, và hộ doanh thu trên 01 tỷ đồng phải dùng nó hoặc hoá đơn có mã theo điểm d. Hoá đơn được lập tại quầy và không bắt buộc có chữ ký số (điểm b khoản 9 Điều 8).

Bài hoá đơn điện tử máy tính tiền giải thích luồng từ chốt đơn đến đối soát cuối ca. Trang giải pháp cho hộ kinh doanh giúp chọn bước bắt đầu.

Nếu hoá đơn sai thì xử lý thế nào?

Không nên dùng “huỷ” như cách xử lý chung. Theo khoản 1 Điều 10 Thông tư 91, lỗi nhỏ về tên, địa chỉ, số tiền bằng chữ thì thông báo cho người mua và gửi cơ quan thuế Mẫu 04/SS-HĐĐT; lỗi về tiền, thuế suất, mã số thuế thì điều chỉnh hoặc thay thế. Hoá đơn máy tính tiền được xử lý bằng hoá đơn thay thế (điểm c khoản 1).

Điều 10 không nêu số ngày phải gửi Mẫu 04/SS-HĐĐT, hãy hỏi cơ quan thuế quản lý. Hệ thống nên lưu liên kết giữa hoá đơn gốc với bản xử lý sau đó. Xem thêm bài xử lý hoá đơn điện tử sai sót.

Hộ phải nộp gì khi chuyển sang kê khai?

Theo Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BTC, hồ sơ phụ thuộc cách tính thuế của hộ. Hộ không chịu GTGT và không phải nộp thuế TNCN thì thông báo doanh thu thực tế trong năm theo Mẫu 01/TKN-CNKD. Hộ nộp TNCN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu thì khai GTGT, TNCN và thuế khác theo Mẫu 01/CNKD. Hộ nộp TNCN theo thu nhập tính thuế còn phải quyết toán TNCN theo Mẫu 02/CNKD-TNCN-QTT.

Ngưỡng doanh thu không chịu GTGT và không phải nộp TNCN được bài của Cổng thông tin Hà Tĩnh nêu là 500 triệu đồng một năm theo Nghị định 68/2026, nhưng đã có bài khác cho biết ngưỡng này được điều chỉnh bởi văn bản sau. Chưa xác nhận được trên văn bản gốc, nên hãy hỏi cơ quan thuế quản lý ngưỡng đang áp dụng với bạn.

Thông báo tài khoản ngân hàng và ví điện tử

Thông tư 18/2026 yêu cầu hộ thông báo toàn bộ tài khoản ngân hàng, ví điện tử dùng cho kinh doanh bằng Mẫu 01/BK-STK. Hộ doanh thu trên 500 triệu đồng gửi kèm tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026; hộ chuyển từ khoán sang kê khai hoặc mới kinh doanh gửi trong kỳ khai đầu tiên của năm 2026; khi tài khoản thay đổi phải thông báo bổ sung. Điều này lý giải vì sao nên gắn mã đơn với từng khoản tiền ngay từ đầu.

Ví dụ: tiệm tạp hoá nhận tiền mặt và chuyển khoản

Cô Hoa bán tạp hoá, nhận tiền mặt tại quầy và vài khoản chuyển khoản. Trước khi kê khai, cô làm ba việc: liệt kê mọi tài khoản và ví đang dùng để bán hàng, ghi từng đơn kèm hình thức thanh toán trong một tuần thử, rồi so tổng đơn với số tiền vào tài khoản cuối tuần. Chênh lệch nào không giải thích được (hoàn tiền, tiền cá nhân) được đánh dấu để tách khỏi doanh thu. Bài hoá đơn điện tử cho hộ kinh doanh nói thêm về phần chi phí.

Lộ trình sáu bước khi xoá thuế khoán hộ kinh doanh

1. Ghi lại mô hình hiện tại: ngành nghề, doanh thu, điểm bán, kênh bán và cách nhận tiền.
2. Hỏi đúng cơ quan quản lý: xác nhận phương pháp kê khai và nghĩa vụ hoá đơn cho hồ sơ của hộ.
3. Chuẩn hoá danh mục: thống nhất tên hàng, đơn vị tính, thuế suất và mã điểm bán.
4. Chọn công cụ phù hợp: ưu tiên phần mềm nối được đơn, tiền, hoá đơn và dữ liệu kê khai.
5. Chạy thử một tuần: thử đơn thường, hoàn tiền, sai thông tin, mất mạng và ca đổi nhân viên.
6. Chốt đối soát: mỗi ngày hoặc mỗi ca, so đơn đã bán, tiền đã nhận và hoá đơn đã phát hành.

Ba lỗi dễ gặp trong tháng đầu

Lỗi thứ nhất là nhập doanh thu từ nhiều kênh nhưng không có mã đơn chung. Lỗi thứ hai là để nhân viên gõ tên hàng và thuế suất theo trí nhớ.

Lỗi thứ ba là chỉ kiểm tra tiền mà bỏ qua trạng thái hoá đơn. Một bảng điều khiển tốt phải cho thấy ba lớp dữ liệu này cạnh nhau.

Chọn phần mềm theo khả năng kiểm tra

Phần mềm cần cho hộ thấy giao dịch nào đã khớp, hoá đơn nào đã phát hành và việc nào đang chờ. Khả năng tải XML, lưu đủ thời hạn theo pháp luật kế toán và xử lý sai sót quan trọng hơn số lượng nút.

Bạn có thể xem tám nhóm tính năng của phần mềm hoá đơn điện tử và bảng giá theo lượng hoá đơn. Gói nhỏ nhất của MONA eInvoice là 100 hoá đơn giá 99.000đ.

Xoá thuế khoán hộ kinh doanh buộc người bán nhìn doanh thu bằng dữ liệu rõ hơn. Bắt đầu từ mô hình thật, xác nhận nghĩa vụ, chuẩn hoá danh mục rồi mới chọn công cụ sẽ giảm rủi ro đổi sai hướng.

Lưu ý. Phần hoá đơn điện tử trong bài đã được đối chiếu nguyên văn Nghị định 254/2026 và Thông tư 91/2026 ngày 26/10/2026. Phần thuế khoán và kê khai (Nghị quyết 198/2025, Luật 108/2025, Nghị định 68/2026, Thông tư 18/2026) dẫn qua trang tra cứu và cổng tỉnh, chưa đối chiếu nguyên văn. Nội dung này không thay thế ý kiến của cơ quan thuế cho hồ sơ cụ thể.